أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
432
قانون ( فارسى )
43 - روغن شنبليله نرمشبخش است ، دمل را مىرساند ، براى علاج سفت شدن زهدان بسيار خوب است ، در علاج زنانى كه در بچه آوردن با دشوارى و زحمت روبرو مىشوند اين روغن اگر مايهء حقنه شود كار را آسان مىكند . در علاج دلپيچهء سخت از حقنهء اين روغن استفاده كنند ، در علاج قرحهء چركين و تر در سر و سپوس و شورهء سر خوب است . اگر با موم مرهم شود در علاج سوختگى و تركبردگى از سرما بسيار خوب است . و با خرما مخلوط شود داروى زدايندهء لكههاى صورت است . بهترين شنبليله كه بهترين روغن از آن به دست مىآيد آن است كه تازه باشد و روغنش بوى شنبليله بدهد . نسخه شنبليله نه جزء ، روغن زيتون پنج جزء ، نى نهاوندى يك جزء ، مشك زمين دو جزء . همه گياهها را در روغن زيتون بريز و بگذار هفت روز بمانند و هر روز سه بار آنها را بهم زن و بعد از آن بفشر و مورد استفاده قرار ده ! طبيبانى هستند كه به جاى نى نهاوندى شاهزيره ، و به جاى مشك زمين چوبكهاى شاخهء بلسان را به كار مىبرند . و بعضى هستند كه روغن زيتون را اول با اين داروهاى ديك ابزارى مخلوط مىكنند تا گسمزه مىشود و بعدا شنبليله را در آن مىاندازند و مىفشرند . روغن بسيار خوب شنبليله را مىتوانى چنين بشناسى كه دستت را با آن چرب كرده و در آفتاب نگهدار ! اگر بوى شيرين داد و مزهاش تلخ بود بدان كه روغن خوب از آب درآمده است « 1 » . 44 - روغن مرزنگوش مرزنگوش را بكوب و در ديكى پاك و نظيف بريز و شراب ريحانى بر آن ريز تا سطح آن چهار انگشت برهم نهاده بالاتر از مرزنگوش قرار گيرد . ظرف را بر آتش كمشدت بگذار آرام بپزد ، تا نيمى از شراب بخار مىشود . با دست مرزنگوش را بفشر و بپالاى و دوباره به ديك برگردان ! به اندازهء يكدوم شراب ، روغن در آن ريز ! دوباره بپزد تا آن شراب باقىمانده همگى از بين مىرود و تنها روغن مىماند . روغن مرزنگوش بسيار گرمىبخش و نرمىبخش است . اگر بخورند يا بر بدن بمالند حرارت برانگيز است . گرم و خشكمزاجى اين روغن در درجهء سوم است . اگر اين روغن را در گوش دردمند چكانند درد را تسكين مىدهد .
--> ( 1 ) - از روغن بادام تلخ ( شمارهء 33 ) تا اينجا در نسخهء قانون چاپ تهران نيست و از نسخهء چاپ مصر ترجمه شده است - م .